Trwydded Forol wedi’i rhoi ar gyfer Prosiect Arddangos Ffrwd Lanwol Morlais

Ar 14 Rhagfyr 2021, rhoddwyd trwydded forol ORML1938 gennym i Menter Môn ar gyfer prosiect Arddangos Ffrwd Lanwol Morlais oddi ar arfordir Caergybi, Ynys Môn.

Roedd hyn yn dilyn proses drylwyr i bennu’r cais, a oedd yn cynnwys tri ymgynghoriad cyhoeddus a gwaith ymgysylltu â chynghorwyr technegol a sefydliadau arbenigol i helpu i lywio ein penderfyniad a’r gwaith rheoleiddio ar y datblygiad hwn yn y dyfodol.

 

Sut alla i gael gafael ar ddogfennau’r drwydded?

Gallwch gael gafael ar yr holl ddogfennau ar gyfer y drwydded ar gofrestr gyhoeddus CNC ar-lein gan ddefnyddio rhif yr achos, sef ORML1938.

Ar gyfer beth mae’r Drwydded Forol?

Bydd y prosiect yn darparu parth arddangos technoleg lanwol, yn benodol ar gyfer rhoi prawf ar y broses o osod sawl arae o ddyfeisiau ynni llanwol a’u harddangos yn fasnachol. Bydd y drwydded yn caniatáu capasiti gosodedig o hyd at 240 Megawat (hyd at 620 o ddyfeisiau llanwol) hyd at y flwyddyn 2060. Mae ardal y datblygiad ar y môr i’r gorllewin o Ynys Môn yn cwmpasu arwynebedd o 35km2. Bydd y prosiect yn cynnwys seilwaith cymunedol ar gyfer technoleg lanwol, llwybr a rennir at gysylltiad grid lleol drwy naw cynffon cebl allforio, is-orsaf glanfa ar y tir, a llwybr ar y tir ar gyfer cebl trydanol at gysylltiad grid drwy is-orsaf cysylltiad grid.

Oes angen caniatâd cynllunio ar y datblygiad?

Cyflwynodd Menter Môn gais ar gyfer Gorchymyn y Ddeddf Trafnidiaeth a Gweithfeydd a roddwyd gan Weinidog Cymru ar 10 Rhagfyr 2021. Gwnaed ein penderfyniad ar y cais am drwydded forol yn annibynnol ar unrhyw ganiatadau eraill.

Sut aseswyd y prosiect os nad yw’r union ddyfeisiau a fydd yn cael eu gosod yn hysbys?

Cafodd y prosiect ei asesu o dan Amlen Dylunio Prosiect (ADP) (gan ddefnyddio’r hyn a elwir yn ‘Amlen Rochdale’). Mae'r dull hwn yn ceisio darparu hyblygrwydd, yn cydnabod y ffaith fod technolegau ffrwd lanwol yn datblygu’n gyflym, ac yn caniatáu ar gyfer arloesiadau ffrwd lanwol y dyfodol i gael eu gweithredu ar draws y safle. Mae'r asesiad o'r effeithiau amgylcheddol felly wedi cael ei gynnal ar sail paramedrau’r ‘senario waethaf’ yn Amlen Dylunio’r Prosiect. Mae'r drwydded forol yn sicrhau bod rhaid i unrhyw ddyfeisiau sy'n cael eu defnyddio fod o fewn y paramedrau a ddiffinnir o fewn Amlen Dylunio’r Prosiect.  

Faint o ddyfeisiau fydd yn cael eu defnyddio i ddechrau?

Bydd y prosiect yn cael ei osod mewn camau, a chynhelir gwaith monitro drwy gydol y broses i lywio camau pellach a’r angen (neu beidio) am fesurau lliniaru pellach. Bydd Cam 1 ac unrhyw gam dilynol yn digwydd ar raddfa sy’n sicrhau na ragwelir unrhyw effaith sylweddol yn unig, yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael. Bydd graddfa pob cam, gan gynnwys Cam 1, yn cael ei chytuno gyda CNC cyn gosod unrhyw ddyfeisiau.

Sut a phryd allai mwy o ddyfeisiau gael eu gosod?

Bydd gweithrediad ar raddfa uwch ond yn digwydd os bydd deiliad y drwydded yn medru arddangos, yn dilyn gwaith monitro o'r cam presennol, y gallai’r cam gweithredu nesaf fynd yn ei flaen heb effaith arwyddocaol ar faterion fel rhywogaethau (e.e mamaliaid morol, adar sy’n plymio) a mordwyo.

Sut fyddwch chi’n gwybod p’un a yw’r dyfeisiau llanwol yn effeithio ar fywyd gwyllt?

Cyn rhoi unrhyw ddyfais lanwol ar waith, bydd angen cytuno ar ddulliau monitro priodol ac effeithiol gyda CNC.

Pe bai gwaith monitro’n dangos effaith andwyol bosibl ar unrhyw adeg, yna bydd camau lliniaru ychwanegol yn cael eu cymryd. Gallai camau lliniaru gynnwys stopio neu symud dyfeisiau llanwol yn gyfan gwbl lle nad oes unrhyw opsiwn lliniaru arall yn bosibl.  

Sut fyddwch chi’n sicrhau na fydd y prosiect yn cael effaith ar bobl eraill sy’n defnyddio’r môr?

Mae nifer o fesurau a chyfyngiadau rhagofalus wedi’u cynnwys yn amodau’r drwydded forol i sicrhau diogelwch defnyddwyr y môr (e.e Hysbysiadau i Longwyr, gofynion goleuo a marcio). Bydd pob gosodiad yn cael ei reoli drwy asesiadau risg mordwyo ar gychod masnachol a chychod hamdden.

Er mwyn osgoi llwybrau mordwyo, mae parthau dynodedig wedi’u cynnwys yn amodau’r drwydded. Yn ogystal â lleihau’r effaith ar fordwyo, bydd isafswm pellter o 1km rhwng dyfeisiau sy’n dod i’r wyneb a’r arfordir.

Sut fyddwch chi’n sicrhau y cydymffurfir â’r drwydded?

Mae'r drwydded forol yn cynnwys amodau y mae’n rhaid cydymffurfio â nhw gan ddeiliad y drwydded. Mae Llywodraeth Cymru yn gyfrifol am gamau gorfodi a gymerir ar gyfer achosion o dorri amodau’r drwydded forol.

Diweddarwyd ddiwethaf