Gwarchodfa Natur Genedlaethol Carmel, ger Llandeilo

Chwareli segur ddramatig, coetir hynafol a’r unig lyn tymhorol ym Mhrydain

Beth sydd yma

Diweddariad Coronafeirws

 

Mae'r maes parcio a'r llwybr ar agor yma.

 

Ymweld â’n safleoedd yn ddiogel

 

Rydym yn gweithio'n galed i ddarparu profiad diogel a chroesawgar wrth i'n safleoedd ailagor.

 

Cymerwch gyfrifoldeb personol am eich diogelwch, gan gymryd camau ychwanegol i baratoi cyn eich ymweliad a chan gadw at y mesurau diogelwch sydd ar waith.

 

Rydym wedi newid y llwybr arferol yn achos rhai o'n llwybrau er mwyn eich helpu i gynnal y pellter priodol oddi wrth eraill - dilynwch yr arwyddion ar y safle.

 

Gweler ein cyngor ar sut i gynllunio ymweliad diogel a’i fwynhau.

Croeso

Mae Gwarchodfa Natur Genedlaethol Carmel wedi ei chreu o dapestri cyfoethog o gynefinoedd sy’n amrywio o goetir hynafol a glaswelltir sy’n llawn blodau i chwareli segur.

Mae’n debygol mai’r nodwedd gyntaf y sylwch arni yw’r hen chwareli: mae calchfaen wedi cael ei gloddio o’r cwm hwn ers yr Oesoedd Canol, a dechreuodd y gwaith o greu calch masnachol yma, gan ddefnyddio odynau, yn y 19eg ganrif.

Ond mae pobl wedi bod yma ers blynyddoedd lawer – daethpwyd o hyd i sgerbydau hynafol mewn ogofâu yn chwarel Pant-y-llyn a darganfuwyd bwyell fflat o’r Oes Efydd yma yn 1962.

Unig lyn tymhorol Prydain

Mae’r warchodfa’n gartref i unig dirlyn (llyn tymhorol) Prydain. Nid oes nentydd yn llifo i mewn nac allan o’r tirlyn ac mae’n cael ei fwydo gan ddŵr daear sydd mewn tyllau yn y calchfaen o dan y ddaear. Mae’n cael ei alw’n Pant y Llyn, ac mae’n llenwi’n ystod y  gaeaf ac yn gwacáu yn ystod yr haf fel arfer.

Mae lwybr cerdded ac ardal bicnic drws nesaf i’r maes parcio.

Gwarchodfa Natur Genedlaethol

Mae Carmel yn Warchodfa Natur Genedlaethol.

Mae Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol yn lleoedd sydd â rhai o'r enghreifftiau gorau o gynefinoedd bywyd gwyllt a nodweddion daearegol.

Mae dros 70 o Warchodfeydd Natur Cenedlaethol yng Nghymru.

Dysgwch fwy am Warchodfeydd Natur Cenedlaethol.

Uchafbwyntiau fesul tymor

Gwanwyn

Carpedi o glychau’r gog, bresych y cŵn, craf y geifr a blodau’r gwynt yn y goedwig

Ewch i chwilio am degeirianau ger y llwybr sy’n arwain i mewn i’r chwarel

Cadwch lygad am y cannoedd o lyffantod sydd ar eu ffordd i’r llyn i genhedlu

Haf

Edrychwch am blanhigion prin fel lili’r dyffrynnoedd, cwlwm cariad a’r deintlys

Blodau glaswelltir calchfaen fel pys-y-ceirw, penrhudd yr ardd, troed y golomen a chlychau’r eos

Ceisiwch weld adar y goedwig fel y dringwr bach, y gnocell fraith fwyaf a’r tingoch

Hydref

Ewch i fforio am ffwng yn y goedwig a chapiau cwyr llachar yn y glaswelltiroedd

Gwerthfawrogwch liwiau’r hydref ac ewch i gicio dail

Llwybr cerdded

Mae arwyddion i’r llwybr cerdded o’r maes parcio.

Llwybr y Chwarel

1¼ milltir, 2 cilometr, anodd

Mae’r daith gerdded gylchol hon yn dringo i ben y chwarel ble gallwch chi werthfawrogi’r golygfeydd. Yna mae’n pasio drwy goedwig, sy’n llawn clychau’r gog yn y gwanwyn, i’r tirlyn (llyn unigryw sy’n diflannu).  

Cau a dargyfeirio

Sylwch:

  • Weithiau, rhaid inni gau neu ddargyfeirio llwybrau er eich diogelwch tra byddwn yn mynd i’r afael â gwaith cynnal a chadw neu weithrediadau coedwig
  • O dro i dro, efallai y bydd yn rhaid inni gau safle mewn tywydd eithafol, fel gwyntoedd cryfion neu eira a rhew, oherwydd y perygl posibl i ymwelwyr a staff
  • Cofiwch ddilyn unrhyw gyfarwyddiadau a welwch ar y safle, a gwnewch yn siŵr eich bod yn dilyn unrhyw arwyddion dargyfeirio dros dro sydd mewn grym  

Sut i gyrraedd

Mae Gwarchodfa Natur Genedlaethol Carmel bum milltir i’r de-orllwein o Landeilo, oddi ar yr A476.

Cyfarwyddiadau

Ewch ar yr A476 o Landeilo i Lanelli. Ewch trwy bentref Carmel ac, ar ôl 1/3 milltir, wrth y groesffordd groesgam trowch i’r chwith, arwydd Llandybie. Dilynwch y ffordd hon am filltir ac mae maes parcio’r warchodfa ar y chwith cyn cyffordd.

Os ewch chi ar yr A476 o Lanelli i Landeilo, anwybyddwch yr arwydd mawr brown a gwyn am y warchodfa natur cyn cyrraedd pentref Carmel (sy’n mynd â chi i ran orllewinol y warchodfa sy’n cael ei gwarchod gan Ymddiriedolaeth Natur De a Gorllewin Cymru) a chymerwch y troad nesaf i’r dde ar ôl yr arwydd hwn, sydd ag arwydd i Landybie. Dilynwch y ffordd hon am filltir ac mae maes parcio’r warchodfa ar y chwith cyn cyffordd.

Map Arolwg Ordnans

Mae Gwarchodfa Natur Genedlaethol Carmel ar fap Arolwg Ordnans (AR) 178.

Y cyfeirnod grid Arolwg Ordnans yw SN 605 164.

Trafnidiaeth gyhoeddus

I gael manylion trafnidiaeth gyhoeddus ewch i wefan Traveline Cymru. 

Manylion cyswllt

Ffôn: 0300 065 3000

E-bost: ymholiadau@cyfoethnaturiolcymru.gov.uk

Lawrlwythiadau

Lawrlwythiadau dogfennau cysylltiedig